Ana Sayfa / KASTAMONU / İz Bırakanlarımız / Âşık Kariboğlu Mehmed Pehlivan

Âşık Kariboğlu Mehmed Pehlivan

Yazar: Hamdi NALBANT

Bugün arabamızdaki bir sorun için gittiğim sanayideki dükkanda aşağıdaki resimdeki hattı gördüm. Oturulan haneyle ilgili, sonunda Hz. Peygamber’den (sav) şefaat istenilen, 1928 tarihli naat gibi bir hat. Dükkan sahibi Tevfik Usta’ya bunu nereden bulduğunu sordum. Dedesinin dedesine, devrin hattatlarından birinin yazdığını söyledi. Dedesinin dedesi pehlivanmış. İçinde bir resim, bir takım evrak ve notlar olan bir poşet getirdi. Biraz anlattı. Getirdiği evrak ve notlar dedesinin dedesini yani Aşık Kariboğlu Mehmed Pehlivan’ı anlatıyordu.  Yazarını bilemediğimiz yazılarda anlatılanlardan bazı bölümler şöyle: 

“Aşık Kariboğlu Mehmed Pehlivan, Kastamonu’nun Evciler Köyü’nde 1881 yılında doğdu. Kastamonu’nun yetiştirdiği en ünlü pehlivanlardandır. Belgeler, onun en güçlü çağında (1900-1914) Anadolu’nun başta gelen güreşçisi olduğunu kanıtlamaktadır. Bu belgelerden biri, Tercüman-ı Hakikat Gazetesi’nin 19 Mayıs 1908 tarihli sayısındaki şu haber: ” Erenlik mevkiinde binlerce seyirci önünde yapılan güreşlerde birinci derecede, Kastamonulu Kariboğlu Mehmed… ikinci derecede… üçüncü derecede… pehlivanlar kazanarak…”

Kariboğlu İzmir’de askerdeyken, kumandanı tarafından yanına 70-80 atlı verilerek Manisa’da düzenlenen büyük bir güreşe gönderilir. Talih karşısına Kurtdereli Mehmed Pehlivan’ı çıkarır. Bir süre güreştikten sonra Kurtdereli “Ben bu pehlivana yenildim ” diye Aşık Kariboğlu’nu galip ilan edip ödülü ona verdirir. 
Bu olayı Kariboğlu’nun kendisinden dinleyen İhsan Ozanoğlu, bu olayı şöyle anlatmaktadır: 

Atatürk’ün 11-13 Kasım 1931’de Ankara’da yaptırdığı yağlı güreşlerde hakem olarak bulunan Kurtdereli Mehmed Pehlivan, orada bulunan Kastamonu milletvekillerine, Aşık Kariboğlu’nun sağ olup olmadığını sormuş. Sağ olduğunu öğrenince “Kariboğlu, vaktiyle Manisa’da beni yenmişti, iyi pehlivandır. Kastamonu’ya gidince selamımı söyleyin ” demiş.
Bu olayı duyunca Aşık Kariboğlu’na giderek Kurtdereli’yi nasıl yendiğini sordum.

O da şöyle anlattı: 

“Ben Kurtdereli’nin geldiğini duyunca daha aşağıya soyunmak istedimse de kabul etmediler. İlle başa çıkacaksın dediler. O zaman ince idim. Kurtdereli yaslı ağaç gibi sırtlı, bacak gibi bazulu, kütüklü bir adamdı. Hemen elini öptüm. “Ben sizinle güreşecek pehlivan değilim, ama emrettiler karşınıza çıkardılar. Sizinle güreşmek bana şeref verir”dedim. Tekrar elini öptüm. Ben onu, o beni yağladı. Güreşe başlayınca üç defa daldım. Birisinde eliyle alnımdan iterek, ikincisinde enseme çökerek engel oldu. Sonra  beni altına alıp bastırdı ve sarmayı taktı. Sonra nasıl oldu bilmiyorum, sarmasından sıyrılıp ayağa fırladım. Ama hemen kisbetimin arka kasnağından tutup beni durdurdu. Sonra hakem heyetine: 
“Ağalar, ben bu gence yenildim” dedi.  Hakemler ve halk itiraz ettilerse de Kurtdereli, kabul etmedi ve: “Benim sarmamdan kurtulan bu genç pehlivan ileride iyi bir pehlivan olacak. Sarmamdan kurtulduğuna göre beni yenmiş sayılır. Ödül de onundur. Ödülü ona verin “dedi. Kurtdereli’yi yenmediğim halde ödülü bana verdiler.”

Elli yaşından sonra da güreşler yapan, Kariboğlu Mehmed Pehlivan, sazı da güzel çalarmış. Güzel de söylermiş. Şöyle bir dörtlüğünü verdiğimiz koşmayı çok sever, garib-hicaz makamında çalar, söylermiş.

Lâleli dağında yolum azıttım, 
Çağırırım Kadir Mevlam hey. 
Bir yandan kar yağar, bir yandan tipi,
Benim halim yaman oldu yaman hey.   
Aşık Kariboğlu Mehmed Pehlivan, 4 Aralık 1955 günü vefat etti.

Allah rahmet eylesin. 

Hatta şöyle yazıyor: 
Bu hane öyle bir hane ki her usûlü bâ sefa, 
İçinde sâkin olanlar çekmesin asla cefa, 
Bir gelen bir daha gelsin, demesin bî vefa, 
Sahibine kıl şefaat, ya Muhammed Mustafa.

Harita Müdüriyet-i Umumiyesi Baş Hattatı Hattat Müdürü Muhammed 

Diğer resim Aşık Kariboğlu Mehmed Pehlivan’ın sonradan renklendirilmiş resmi.

kastamonuilkhaber.com

İlginizi Çekebilir

Ahilerin Efendisi Zahreddin Resul veya Ahi Şorba

Yeni Bulunan Vakfiyenin Işığında: AHİLERİN EFENDİSİ ZAHREDDİN RESUL veya AHİ ŞORBA Yazan: Tuncay SAKALLIOĞLU Ahi Şorba …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Daha fazla İz Bırakanlarımız
Nasrullah Kadı ve Kastamonu Kent Tarihindeki Yeri -I

NASRULLAH KADI, AİLESİ VE İMAR FAALİYETLERİ Yazar: O. Oğuzhan ARSLANOĞLU * 1. Nasrullah Kadı ve Ailesi …

Kapat