Ana Sayfa / KASTAMONU / İz Bırakanlarımız (Sayfa 10)

İz Bırakanlarımız

Harîrî Abdülcelil Efendi

HARÎRÎ, Abdü’l-celîl Efendi(d.?/?-ö./1537’den sonra)* Divan şairi, tarihçi. Asıl adı Abdülcelil’dir. Kastamonuludur. Devrin veziri Damad İbrahim Paşa ve Defterdar İskender Çelebi’nin himayelerine mazhar oldu. Harirî’nin ölüm tarihi Sicill-i Osmânî’de 940/1533 olarak verilmektedir. Tuhfe-i Naili, Babinger Tarihi ve TDEA gibi kaynakların bu konuda Sicill-i Osmânî’yi temel aldığı görülür. Ancak, Harirî’nin Ferhat-nâme adlı …

Devamını Oku »

Kastamonulu Bir Âsî: Kabakçı Mustafa

KABAKÇI MUSTAFA Sultan üçüncü Selîm Han’ı tahttan indiren âsîlerin ele başısı. Kastamonuludur. Mayıs 1807’de Osmanlı sultânına karşı yabancıların da desteği ile harekete geçen âsîlerin lideri olup, isyândan önceki hayâtı karanlıktır. Kabakçı Mustafa, üçüncü Selîm Han’ın tahttan indirilmesindeki rolü ve ondan sonraki tutarsız hareketleri yüzünden Temmuz 1808’de Alemdâr Mustafa Paşa’nın adamları …

Devamını Oku »

İsmail Niyazi Kurtulmuş

İsmail Niyazi Kurtulmuş kimdir? İsmail Niyazi Kurtulmuş ile ilgili çok fazla bilgi bulmak kolay değil. Hayat Vakfı Yayınları’ndan çıkan ‘Hayata Emek Verenler’ isimli kitapta merhum Kurtulmuş ile ilgili Salih Kılınç’ın hazırladığı bir biyografi metni yayınlandı. Bu metni yayınlıyoruz. İSMAİL NİYAZİ KURTULMUŞ Yakından tanıyanlarca yoksulların babası olarak anılan, hayatını hayır işlerine …

Devamını Oku »

Mevlânâ Taceddin İbrahim

Mevlana Taceddin İbrahim Sultan II. Murat döneminin tanınmış alimlerinden biridir. Molla Yegan’da ders görmüş ve onun halkasında bütün ilim dallarında maharet kazanmıştır. Kastamonuludur. Sultan II. Murat kendisini bazı medreselerin müderrisliğiyle görevlendirildikten sonra İznik Medresesi’nin müderrisliğine getirmiş ve yüz otuz dirhem yevmiye tayin edilmiştir. Yiğit, heybetli, cesur yürekli ve fazilet sahibi …

Devamını Oku »

Unutturulan Bir Kahraman: Deli Hâlid Paşa / Ahmet SERİN

Unutturulan Bir kahraman: Deli Hâlid Paşa Aslında Osmanlı’nın küllerinden doğarak ilk başlarda Osmanlı’nın maddi manevi mirası üzerinden kendisini inşa eden yeni devlet, kısa süre sonra Osmanlı’ya dair ne varsa onları inkâr yoluna sapıp kendisini başka kodlarla şekillendirme çabası içine girdi. Bu, tümüyle geçmişi inkara dayalı bir paradigma değişikliğiydi. Paradigmayı değiştirenler, …

Devamını Oku »

Reiszâde Mustafa Âşir Efendi

ÂŞİR EFENDİReiszâde Mustafa Âşir Efendi (ö. 1729-1804)Kurduğu kütüphane ile meşhur olan Osmanlı şeyhülislâmı. 5 Ağustos 1729’da doğdu. Reîsülküttâb Mustafa Efendi’nin oğludur. Tahsilini devrin tanınmış âlimlerinin yanında tamamladıktan sonra 1744 yılında ruûs* imtihanını kazanarak çeşitli yerlerde müderrislik yaptı. Daha sonra kadılık mesleğine geçti; 1768’de Yenişehr-i Fenar (Larissa), 1777’de Bursa, 1781’de Mekke, …

Devamını Oku »

Ahmed Hilmi Efendi

AHMED HİLMİ EFENDİ(ö. 1888) Türk hukuk âlimi, Mecelle Cemiyeti âzası. Kastamonuludur. Meslekî hayatına Kazasker Zeynelâbidin Efendi’nin çocuklarına muallimlik yaparak başladı. 1859’da Galata, 1866’da da Sofya mollası oldu. Ardından Mekke-i Mükerreme pâyesini elde etti. 1868’de Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye âzalığına getirildi; daha sonra İstanbul pâyesini kazandı. Ekim 1875’te Mahkeme-i Temyîz reisi olduktan …

Devamını Oku »

Şeyh Hacı Halîfe

ŞEYH HACI HALİFE(ö. 894/1489) Zeyniyye tarikatı şeyhlerinden. Aslen Kastamonulu bir aileye mensuptur. Ailesinin veya kendisinin Bursa’ya ne zaman gelip yerleştiği bilinmemektedir. İyi bir tahsil gördükten sonra Zeyniyye tarikatı şeyhlerinden Abdüllatîf el-Kudsî’nin halifesi Tâceddin İbrâhim Karamânî’ye intisap ederek sülûkünü tamamladı ve icâzet aldı. Şeyhinin vefatı üzerine (872/1467) onun halifesi ve Zeyniyye …

Devamını Oku »

Turşucuzâde Hâfız Mehmed Efendi

Turşucuzâde Hâfız Mehmed Efendi Kastamonulu Turşucuzâde Hâfız Mehmed Efendi, 19uncu yüzyılın ünlü nevbezen, mersiyehan ve zâkirbaşılarındandır. Güzel konuşması, tatlı sohbetleri ve hazırcevaplığı ile de meşhurdur. Kendi bestelemiş olduğu ilâhîleri dergâhlarda okunurdu. Mehmed Şemseddin Tekkesi şeyhi Mehmed Muhyiddin Efendi’nin İstanbul Kādirî tekkelerinde okunan ve “Yandı bu cânım külhân-ı aşka” diye başlayan ilâhîsini Turşucuzâde bestelemişti. Turşucuzâde …

Devamını Oku »

Hattat Mehmed Şevki Efendi

MEHMED ŞEVKİ EFENDİ (1829-1887) Osmanlı hattatı. Kastamonu’nun Seyyidîler (Seydiler) köyünde(şimdi ilçedir) doğdu. Tüccardan Ahmed Ağa’nın oğludur. Küçük yaşlarda İstanbul’a gönderildi; burada dayısı Mehmed Hulûsi Efendi ve onun damadı Harputlu Hoca İshak Efendi’nin yanında yetişti. Aksaray-Yusufpaşa’daki sıbyan mektebinde ilk tahsilinin yanı sıra dayısından sülüs-nesih ve rikā‘ yazılarını meşkederek 1841’de on iki …

Devamını Oku »

Câmî-i Rûmî

CÂMÎ-i RÛMÎ جامئ رومى XVI. yüzyıl divan şairi. Gelibolulu Âlî’nin asıl adını Ahmed olarak bildirdiği şair, Molla Câmî (ö. 898/1492) ile karıştırılmaması için Câmî-i Rûmî, uzun süre Mısır’da bulunduğundan dolayı da Câmî-i Mısrî olarak anılmıştır. Latîfî, Molla Câmî’ye hizmet ettiğinden Câmî mahlasını aldığını belirtirse de (Tezkire, s. 116) yaşadıkları dönemler …

Devamını Oku »

Hasan b. Abdülmü’min

HÛÎ, Hasan b. Abdülmü’min (حسن بن عبد المؤمن الخوئي) Münşî, şair ve sözlükçü. Eserlerindeki bazı kayıtlardan (Nüzhetü’l-küttâb ve tuĥfetü’l-aĥbâb, Süleymaniye Ktp., Fâtih, nr. 5406, vr. 33a; Ķavâidü’r-resâil, Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 3369, vr. 1b), Kastamonu’da hüküm süren Çobanoğulları’ndan Muzafferüddin Yavlak Arslan (1280-1291) ve oğlu Emîr Mahmud (1293-?) dönemlerinde yaşadığı …

Devamını Oku »

İşkodra Kahramanı Hasan Rıza Paşa

Hasan Rıza Paşa Balkan Harbi sırasında İşkodra Savunma Kumandanlığı yapan Osmanlı paşası. Aslen Kastamonu vilâyetinin Tosya ilçesinden olan Hasan Rızâ, 1871’de doğdu. Bağdat ve Kastamonu vâliliklerinde bulunan Nâmık Paşanın oğludur. İlk mektebi ve askerî rüştiyeyi İstanbul’da, askerî idâdîyi Bursa’da tamamladı. 1889-1892 seneleri arasında Harp Okulunda okudu. 1895’te Kurmay Yüzbaşı olarak …

Devamını Oku »

Ahî Mehmed Çelebi

Ahî Mehmed Çelebi (ö. 930/1524) Fâtih, II. Bayezid, Yavuz ve Kanûnî devirlerinde yaşayan ve iki defa hekimbaşılık yapan bir Türk tabibi. 835 (1432) yılında doğdu. Adı kaynaklarda Ahmed ve Mahmud olarak da geçmektedir. Daha çok Ahî Çelebi ismiyle şöhret bulmuştur. Babası Tabip Kemâleddin aslen Tebrizli olup Kastamonu’da Candaroğlu İsmâil Bey’in hizmetinde iken bu …

Devamını Oku »

Hattat Mustafa Vasıf Efendi

Mustafa Vasıf Efendi, Çömez (ö. 1269/1853) Osmanlı hattatı. Kastamonu’nun Aksu köyündendir. Ailesi Kadıoğulları diye bilinir. Gençliğinde İstanbul’a giderek sülüs-nesih yazılarını Kebecizâde Mehmed Vasfi’den meşkedip icâzet aldı ve hocasının verdiği Çömez lakabıyla tanındı. Ayrıca Lâz Ömer diye bilinen Ömer Vasfi’den faydalandı. I. Abdülhamid’in Bahçekapı’daki türbesinde baştürbedarlık ve Hamîd-i Evvel Vakfı kāimmakām …

Devamını Oku »