Kelimeler & Kavramlar

Zımmî, harbî, müste’men nedir?

ZİMMÎ Mal, can, ırz ve dini için İslam devleti tarafından güvence verilmiş olan ehl-i kitap. Zimmet ehlinden bir kişi. Zimmet; söz, güvence, kefalet, hak, saygı, kendileriyle anlaşma yapılan topluluk anlamlarına gelir. Ehl-i zimmet ise; hristiyan, yahudi ve başkaları gibi ehl-i kitaptan İslam yurdunda oturanlardan kendileriyle anlaşma yapılanlar demektir. Zimmetin çoğulu …

Devamını Oku »

Mancacılar

Manca, İtalyanca’da; yemek, yiyecek anlamında bir kelimedir. Türkçe’de de bu anlamda kullanımı varsa da daha çok kedi-köpek yiyeceği anlamında kullanılmıştır. Mancacı: Osmanlı’da “mancacılık” diye bir meslek vardı. Mancacı, kedi köpek yiyeceği demek olan mancayı satar; dileyen, mancacılardan aldığı yiyecekleri hayvanlara verir, dileyen de parasını verir, mancacı  da onların yerine sokak …

Devamını Oku »

Yemin ve Yemin Çeşitleri

YEMİN Sağ el; bereket; güç, kuvvet ve güzel mevki, yaralayıcı; kişinin bir haberi kuvvetlendirmek veya bir işi yapıp yapmamak hususundaki azim ve iddiaya güç vermek için Allah’a kasem ya da boşama ve köle azadı gibi bir şeye bağlamak suretiyle akit etmesi anlamında bir fıkıh terimi. Yemin daha çok Allah’ın isimleri …

Devamını Oku »

“Ahsen-i takvîm”, “alâ-yi illiyyîn”, “esfel-i sâfilîn”

Tin sûresi 4. ayette insanın “ahsen-i takvim”de yaratıldığı ifade edilir. Takvim kelimesi kıvamla aynı köktendir. Yani insan en güzel kıvamda yaratılmıştır. Bilindiği gibi sözgelimi, bir yemeğin güzelliği onu meydana getiren malzemelerin uygun kıvamda olmasıyla gerçekleşir. Onun gibi insandaki her bir aza ve cihaz olması gereken ideal kıvamda yaratılmıştır.  Mesela, göz en uygun yere yerleştirilmiştir. …

Devamını Oku »

Fütüvvet – Mürüvvet

Meşhûr velîlerden ve akâid imâmı Amr bin Osman Mekkî (rahmetullahi teâlâ aleyh) buyurdular ki: “Fütüvvet güzel ahlâktır.” Bağdât’ın büyük velîlerinden Câfer-i Huldî (rahmetullahi teâlâ aleyh) buyurdular ki: “Fütüvvet, nefsini aşağı tutup, Müslümanlara hürmeti bü­yük bilmektir.” Evliyânın büyüklerinden Ebû Abdullah el-Mukrî (rahmetullahi teâlâ aleyh) buyurdular ki: “Fütüvvet; kızdığı kimseye karşı güzel …

Devamını Oku »

Fütüvvet, Ahîlik, Ahî nedir?

FÜTÜVVET Delikanlılık, yiğitlik anlamında Kur’ani bir terim. Fetâ çoğul fitye; genç, delikanlı, yiğit. Ashab-ı Kehf’in anlattığı kıssada Allahu Teala mağaraya sığınan insanların genç, yiğitler olduğunu belirtmektedir: “Gerçekten bunlar rablerine iman eden genç yiğitlerdi” (el-Kehf 18/13). Mağaraya sığınan insanların en önemli özelliklerinin “İmanlı gençler” olması İslam’ın gençliğe verdiği önemin en güzel …

Devamını Oku »

“Cehl-i mürekkep” ne demektir?

Cehalet, ilmin zıddı olup, bilmeme halini ifade eder; üç şekilde görülür: 1. Cehl-i basit: Bilmemek ve bilmediğinin farkında olmaktır. 2. Cehl-i mu’kab: Bilmemek ve bilmediğinin farkında olmamaktır. 3. Cehl-i mürekkep ise; bilmediği halde, kendini biliyor zannetme veya yanlış malumatını doğru kabul etme halidir. Yani, yanlış bilgisini ilim sanmaktır. Birincisinin tedavisi kolay, ikinci ve üçüncüsünün tedavisi …

Devamını Oku »

Dârüsselam nedir?

 Allah, darüsselâma (saâdet yurdu cennete) çağırıyor ve dilediğini bir doğru yola hidayet buyuruyor.  (Yûnus, 25) Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) Darü’s-selâm; her türlü kötülükten ve çirkinlikten uzak olan “korunmuşluk diyarı”.  Selâmet evi… Müminlere,  istedikleri her şeyin verileceği “esenlik yurdu”… Cennet… Müminler, o saadet diyarına vardıklarında,  bu dünyada çoğu zaman maruz kaldıkları ve  hoşlanmadıkları …

Devamını Oku »